Dlaczego ftalany w perfumach są niebezpieczne?

Czy ftalany w perfumach są niebezpieczne?

Czy kiedykolwiek przeczytałeś etykietę swojego ulubionego perfumu? Czy sprawdziłeś, z czego jest zrobiony? Ze względu na przepisy, które chronią producentów perfum przed ujawnianiem „tajemnic handlowych”, większość komercyjnie sprzedawanych perfum jest pełna szkodliwych substancji chemicznych, które nie są indywidualnie wymienione na etykiecie składników.

Zamiast tego te szkodliwe chemikalia są ukryte pod ogólnym pojęciem „zapach” – słowem zbiorczym, które może oznaczać wiele różnych składników i ukrywać ich prawdziwy skład.

Ftalany są jednymi z najlepiej przebadanych i najczęściej analizowanych substancji chemicznych, które powszechnie występują w perfumach.

Czym są ftalany?

Ftalany, znane również jako estry ftalanowe lub plastyfikatory, to grupa chemikaliów powszechnie stosowanych w celu zwiększenia elastyczności i zmniejszenia kruchości plastiku. Działają także jako rozpuszczalniki lub substancje wiążące.

W latach 20. XX wieku ftalany zostały po raz pierwszy wprowadzone jako dodatek do PVC. Obecnie stosuje się je w wielu produktach, takich jak kosmetyki i perfumy.

Do czego używa się ftalanów?

Według amerykańskiego Centers for Disease Control and Prevention (CDC), narażenie na ftalany jest bardzo powszechne i negatywnie wpływa na większość populacji, szczególnie na dzieci i kobiety w wieku rozrodczym.

Ftalany w perfumach

Ftalany są szeroko stosowane w perfumach od początku ich istnienia, głównie w olejkach zapachowych. Według Environmental Working Group (EWG) około 75% produktów perfumeryjnych, które na etykiecie mają składnik „zapach”, zawiera ftalany.

W perfumerii stosuje się różne rodzaje ftalanów, szczególnie dietylftalan (DEP) oraz di(2-etyloheksyl)ftalan (DEHP), które często występują w perfumach.

Dlaczego ftalany w perfumach są niebezpieczne?

Ftalany są znane jako substancje zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego. Mogą zakłócać równowagę hormonalną i powodować poważne problemy zdrowotne, takie jak zaburzenia rozwoju czy rozrodczości.

Ftalany zawarte w perfumach mogą przedostawać się do organizmu przez skórę lub poprzez wdychanie. Naukowcy wykazali, że są one trwałe i mogą kumulować się w organizmie.

Co istotne, ftalany nie powodują natychmiastowych objawów zatrucia. Pozostają w organizmie i bardzo powoli gromadzą się w tkance tłuszczowej, co może prowadzić do przewlekłych chorób w przyszłości.

Według badań Harvardu ekspozycja na ftalany może zwiększać ryzyko cukrzycy oraz poronień u kobiet w ciąży.

U niemowląt i dzieci ftalany mogą powodować alergie, przedwczesne dojrzewanie, deformacje narządów płciowych u chłopców, astmę, egzemę, obniżone IQ oraz ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi). Niektóre związki ftalanowe mogą również powodować zaburzenia neurologiczne u dzieci.

Badania Harvardu z 2008 roku wykazały również związek niektórych ftalanów z uszkodzeniem DNA plemników u mężczyzn.

Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska (EPA) uznaje niektóre ftalany, w tym DEHP, za potencjalne substancje rakotwórcze.

Jak ograniczyć ryzyko narażenia na ftalany w perfumach?

Ftalany mogą być wdychane lub wchłaniane przez skórę z produktów zapachowych. Ponieważ są obecne w większości komercyjnych perfum, całkowite ich unikanie może być trudne.

Najprostszym i najbardziej wiarygodnym sposobem ograniczenia ryzyka jest wybór naturalnych perfum, które nie zawierają syntetycznych substancji, takich jak ftalany.

Dla bezpieczeństwa warto również dokładnie sprawdzać skład perfum i unikać produktów, w których widnieje jedynie ogólne określenie „zapach” lub „ftalany”.

Wskazówki, jak unikać ftalanów w perfumach:

• wybieraj wyłącznie naturalne perfumy
• unikaj perfum w plastikowych opakowaniach, wybieraj szkło
• nie wdychaj bezpośrednio olejków zapachowych – najpierw nanieś je na skórę lub ubranie
• dokładnie sprawdzaj skład INCI
• unikaj produktów, które ukrywają skład pod nazwą „zapach”

Produkty, które często zawierają ftalany:

Kosmetyki:

• perfumy
• szampony
• lakiery do paznokci
• podpaski
• lakiery do włosów
• cienie do powiek
• mydła w płynie

Sprzęt medyczny:

• worki na krew
• powłoki tabletek i kapsułek
• odczynniki
• cewniki

Produkty domowe:

• podłogi winylowe
• rolety
• tapety
• zasłony prysznicowe
• kleje
• folie spożywcze
• środki czystości
• farby
• tusze drukarskie

Opakowania żywności:

• opakowania mleka i przypraw
• fast food
• opakowania żywności przetworzonej

Rolnictwo:

• pestycydy
• insektycydy
• herbicydy
• fungicydy